Heuvelforten

Lang voor de Keltische invasies in Spanje en Portugal werden in deze landen al heuvelforten gebruikt. Het is dankzij deze nederzettingen dat de Iberische cultuur relatief weinig Keltische invloeden overnam. Het heuvelfort was dus geen Keltische uitvinding, maar de gevonden heuvelforten zijn meestal wel door de Kelten gebouwd. De Hallstatt en La Tène Kelten gebruikten ze in Duitsland, Frankrijk, Zwitersland en Oostenrijk om zich tegen vijandelijke stammen te verdedigen. De Gallische held Vercingetorix werd belegerd in zijn heuvelfort bij Alesia.

Een heuvelfort werd altijd op de top van een steile heuvel gebouwd, met een houten muur die de nederzetting omringde. Vaak had deze muur nog een extra gracht met water of pieken erin. Buiten het fort graasde het vee en waren de stallen. De houten muur werd in latere tijden meestal vervangen door een stenen, deze zijn op verschillende plaatsen in Groot-Brittannië en Ierland nog steeds te zien. Voor de ingang van het heuvelfort lag een wal zodat de vijand eerst hierover moest trekken om het fort zelf te belegeren. Vanuit het fort werd op de belegeraar geschoten en met stenen gegooid.

Een grote poort met wellicht de afgeslagen hoofden van vijanden erop diende als ingang bij de meeste heuvelforten, andere hadden geen poort maar konden in tijd van oorlog afgesloten worden met een grote steen.

Dagelijks leven

Het dagelijks leven binnen een heuvelfort was goed georganiseerd. Het grootste gedeelte van de bevolking was boer, verzorgde het land en het vee dat rond en in het fort graasde. De vrouwen maakten kleding, bereidden het eten en voedden de kinderen. Dit lijkt op een ondergeschikte status maar de vrouw stond in de Keltische cultuur even hoog als de man. Er waren ook vrouwelijke druïden, heersers en strijders. De krijgers hadden de verantwoordelijkheid om de muren te bewaken want er was altijd een bedreiging van andere stammen, daarom verkenden ze regelmatig de omgeving. Het leven in een heuvelfort was betrekkelijk veilig en de stammen die in heuvelforten woonden, trokken niet meer rond zoals ze in vroegere periodes deden.

Belegeringen

Ten tijde van oorlog trok de bevolking met het vee in aanzienlijk korte tijd terug het heuvelfort in. Iedereen, zowel man als vrouw, hielp bij de verdediging van het fort. De vijand werd beschoten en bekogeld met stenen.

De heuvelforten konden lang stand houden tegen vijanden. Ze bleken echter niet bestand tegen de belegeringstechniek van de Romeinen, die met de balista, katapult en testudoformatie kwamen.

Heuvelforten in Engeland, Cornwall en Wales

De meeste heuvelforten in Engeland dateren uit de ijzertijd. Slechts enkele zijn al in de bronstijd gebouwd. Men wilde zich er niet alleen mee kunnen verdedigen tegen vijandelijke stammen, maar ook tegen de Romeinen. Opvallend is dat de meeste heuvelforten in Zuid-Engeland zijn gebouwd. Dit kan tegen de overzeese dreiging van de Romeinen zijn geweest, maar vermoedelijk was het omdat er veel Keltische stammen in een relatief klein gebied leefden.

Na de Romeinse verovering bezetten de Romeinen heuvelforten als Hod Hill en Brean Down om hun legioenen in te huisvesten. Andere heuvelforten werden vernietigd of verlaten. Tegenwoordig kan men uit de Engelse plaatsnamen die eindigen op –bury, opmaken dat er in die regio heuvelforten zijn geweest.

Na de terugtrekking van de Romeinen uit Engeland werden sommige heuvelforten weer bewoond. De forten boden bescherming tegen de rooftochten van de Vikingen en de Anglo-Saksen. Buiten het heuvelfort Poundbury Hill is zelfs een christelijke begraafplaats blootgelegd, wat betekent dat de forten nog vrij lang werden gebruikt. Heuvelforten die niet door de lokale bevolking in gebruik werden genomen, werden regelmatig door de Anglo-Saksische binnendringers gebruikt om hun volk te beschermen tegen de Vikingen en de Kelten. De Anglo-Saksische koning Alfred bouwde een netwerk van heuvelforten aan de kust van Wessex om de Vikingen buiten te houden. De forten werden met elkaar verbonden door een goede weg waar legers en boodschappers over konden trekken.

Heuvelforten in Ierland en Schotland

In Ierland en Schotland, waar de Romeinen nooit grip op hebben gekregen, werden in latere periodes nog steeds heuvelforten gebouwd. Dunadd hill in Argyll is hier een goed voorbeeld van. De grootste exemplaren van Ierse heuvelforten liggen in Garranes, Ballycatteen, Staigue, en Moneygashel, Waarschijnlijk waren deze eigendom van de rijke landheren van het gebied. De Ierse heuvelforten lijken erg op de heuvelforten die in Schotland, Spanje en Portugal zijn aangetroffen.

Aan de Atlantische kust van Ierland staan veel forten die op de kliffen aan zee zijn gebouwd. Een duidelijk voorbeeld van zo’n fort is Dún Aengus bij Inishmore. Er zijn ongeveer 200 van dergelijke forten in kleiner formaat aan de Ierse kust. Het fort werd verdedigd door een stenen muur en aan de andere kant vooral het klif naar de zee. Veel van deze forten dateren uit de ijzertijd.

In Ierland zijn ongeveer 40 grote binnenlantse heuvelforten waar de stammen in leefden. De manier van opbouw is hetzelfde als de forten die in Groot-Britannië gevonden zijn. Niet al deze forten werden door een houten muur omringd, ook zijn er heuvelforten ontdekt met de slotgracht aan de binnenkant van de muren. Dit wijst erop dat het voornamelijk religieuze plaatsen waren waar aan de goden werd geofferd door objecten in het water te gooien.

De meest voorkomende soort nederzetting in prehistorisch Ierland was het ringfort.Dit zijn kleine cirkelvormige dorpen, omringd door stenen muren. Vermoedelijk waren dit in de eerste instantie familie hofstedes die door deze muren werden verdedigd tegen rovers en wilde dieren. Dit waren echter niet de strategisch belangrijke punten die de Keltische stamen later verdedigden met een heuvelfort.

Aan de Atlantische kust van Ierland treft men veel cashels aan. Dit zijn kleine ringforten die op rotsachtige bodem gebouwd zijn. Deze cashels boden een schuilplaats tijdens plundertochten van rovers, maar waren niet bedoeld als permanente nederzetting. Voorbeelden van cashels zijn Leacanabuaile bij Cahirciveen, Carraig Aille bij Lough Gur, en Cashlaungar.

Zie ook:

Keltisch interieur
Maiden Castle

Ringforten

Celtic Webmerchant:

c                       
 Keltisch zwaard  € 66,60           Anderhalfhander   € 65,35             Slagzwaard € 86,20

 

 

     
 
 

copyright © 2008 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact